Powrót na stronę główną BIULETYN INFORMACJI PUBLICZNEJ
GMINY I MIASTA RUDNIK NAD SANEM

BIULETYN INFORMACJI PUBLICZNEJ
GMINY I MIASTA RUDNIK NAD SANEM

www.bip.gov.pl wersja klasyczna www.bip.gov.pl wersja kontrastowa

Gmina i Miasto Rudnik nad Sanem

Ikona statystyk

Uchwała Nr XXXIII/225/2005 Rady Miejskiej w Rudniku nad Sanem z dnia 23 listopada 2005 r.

Ikona statystyk

 

 

w sprawie uchwalenia Gminnej Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na lata 2005 – 2010

 

 

 

 

                Na podstawie art.18 ust 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm. ) oraz art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy

 z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2004r. Nr 64, poz.593  z późn. zm.) Rada Miejska w Rudniku nad Sanem

 

 

postanawia co następuje :

 

 

                                                                       § 1

 

 

Uchwala się Gminną Strategię Rozwiązywania Problemów Pomocy Społecznej na lata

2005 – 2010 stanowiącą załącznik do niniejszej uchwały.

 

 

                                                                       § 2

 

 

Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Gminy i Miasta Rudnik nad Sanem.

 

 

                                                                       § 3

 

 

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zał. Nr 1

do Uchwały Nr ………….

Rady Miejskiej

w Rudniku nad Sanem

z dnia …………………….

 

 

OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ W RUDNIKU NAD SANEM

 

 


 

 

 

 

GMINNA STRATEGIA

ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW

SPOŁECZNYCH NA LATA

2005 – 2010

 

 

Rudnik nad Sanem 2005

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Na dziesięć osób, które przychodzą prosić mnie o pomoc, wolę być oszukany przez dziewięciu, aniżeli – odesłać z pustymi rękami jednego człowieka będącego rzeczywiście w potrzebie

 

Jan XXIII

Spis treści

 

Wstęp                                                                                                                                  5

 

I. Diagnoza                                                                                                                         7

 

1. Charakterystyka miasta                                                                                      7

2. Organizacja systemu pomocy społecznej                                                        9

2.1. Podstawy prawne funkcjonowania systemu pomocy społecznej                9

2.2. Organizacja Ośrodka Pomocy Społecznej w Rudniku nad Sanem  12

3. Diagnoza problemów społecznych występujących na terenie

 gminy Rudnik nad Sanem                                                                                      14

3.1. Ubóstwo                                                                                                           16

3.2. Bezrobocie                                                                                                      17

3.3. Choroba                                                                                                            19

3.4. Bezradność w sprawach opiekuńczo – wychowawczych                             20

3. 5. Niepełnosprawność                                                                                       21

3. 6. Potrzeba ochrony macierzyństwa                                                                 24

3. 7. Alkoholizm                                                                                                     26

3. 8. Trudności w przystosowaniu się po opuszczeniu zakładu

  karnego                                                                                                                  27
3. 9. Sieroctwo                                                                                                       28

3. 10. Bezdomność                                                                                                 29

4. Dane o liczbie rodzin i osób korzystających z pomocy Ośrodka

 Pomocy Społecznej w Rudniku nad Sanem w pierwszym

półroczu 2005 r.                                                                                                     30

 

II. Strategia rozwiązywania problemów społecznych                                              32


1. Analiza swot                                                                                                        32

2. Cel główny                                                                                                          33

2.1. Pomoc na rzecz rodzin i osób dotkniętych problemem ubóstwa                33

2.2. Pomoc na rzecz rodzin, w których występuje zjawisko bezrobocia           35

2.3. Pomoc na rzecz osób niepełnosprawnych                                                    36

2.4. Pomoc na rzecz rodzin, w których występuje zjawisko przemocy 38       2.5. Pomoc na rzecz osób starszych                                                                   40

2.6. Pomoc na rzecz osób z problemami alkoholowymi                        42

2.7. Pomoc na rzecz dzieci przebywających poza ich

naturalnym środowiskiem                                                                         44

2.8. Rozbudowa i modernizacja infrastruktury pomocy społecznej     46

 

Zakończenie                                                                                                                        48

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wstęp

 

 

            Pomoc społeczna działa w sytuacjach w których zostały zagrożone podstawowe warunki egzystencji osoby lub rodziny, bądź też jakość ich życia obniżyła się poniżej społecznie akceptowanego minimum. Celem pomocy jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin. Realizacja zadań wynikających z potrzeb ma umożliwić osobom i rodzinom bytowanie w warunkach odpowiadających godności człowieka.

            Diagnoza problemów społecznych występujących na terenie Gminy i Miasta Rudnik nad Sanem została sporządzana na podstawie danych pochodzących z Ośrodka Pomocy Społecznej w Rudniku nad Sanem, Powiatowego Urzędu Pracy w Nisku, Urzędu Gminy i Miasta w Rudniku nad Sanem i danych opracowanych przez Główny Urząd Statystyczny. W oparciu o diagnozę została opracowana strategia rozwiązywania problemów społecznych na najbliższe lata tj. 2005 – 2010. Ma ona pomóc w rozszerzeniu i pogłębieniu form pracy socjalnej.

            Misją strategii jest wypracowanie skutecznego modelu wsparcia dla osób tego wymagających poprzez skoordynowanie działań instytucji zajmujących się udzielaniem pomocy społecznej. Oznacza to wypracowanie i poszerzenie współpracy z różnymi instytucjami i organizacjami pozarządowymi zajmującymi się organizowaniem pomocy społecznej oraz instytucjami działającymi w sferze pomocy społecznej takimi jak: jednostki oświatowe, służba zdrowia, sądownictwo, policja.

            Problemami społecznymi w Ośrodku Pomocy Społecznej zajmują się pracownicy socjalni, którzy pracują w czterech rejonach. Mają oni bezpośredni kontakt ze środowiskiem, w związku z czym diagnozują i podejmują decyzję
o przyznaniu właściwej pomocy. Najczęściej występującymi problemami, które były powodem przyznania w ostatnich latach pomocy były: ubóstwo, bezrobocie, bezradność w sprawach opiekuńczo – wychowawczych, choroba, niepełnosprawność, potrzeba ochrony macierzyństwa, alkoholizm, bezdomność, sieroctwo oraz trudności w przystosowaniu się do życia po opuszczeniu zakładu karnego.

            Podstawą opracowania strategii jest zapis art.17 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w którym enumeratywnie wymieniono zadania własne gminy o charakterze obowiązkowym, wśród których w punkcie 1 zapisano:

„opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych ze szczególnym uwzględnieniem programów pomocy społecznej, profilaktyki
i rozwi
ązywania problemów alkoholowych i innych, których celem jest integracja osób i rodzin z grup szczególnego ryzyka;”

            Niniejsza strategia wpisuje się w założenia Strategii Rozwoju Województwa Podkarpackiego na lata 2000 – 2006, w którym jednym z priorytetów jest „zbudowanie systemu gwarantującego wzrost kapitału ludzkiego województwa, zgodnie ze współczesnymi trendami rozwoju cywilizacji.” W wymienionym priorytecie jednym
z celów strategicznych jest – Wzrost mobilności społecznej i zawodowej mieszkańców, kierunkiem działania natomiast - Rozbudowa systemu pomocy społecznej
i przeciwdziałanie skutkom wykluczenia społecznego. W tym kierunku wyróżniono następujące działania:

- wspieranie działań sprzyjających aktywności życiowej osób i rodzin,

- profilaktyka i działania na rzecz osób zagrożonych marginalizacją i wykluczeniem społecznym,

- rozbudowa i modernizacja infrastruktury pomocy społecznej.

           

 

 

 

 

 

               

 

           

 

 

I. DIAGNOZA

 

1. CHARAKTERYSTYKA MIASTA

 

W skład gminy Rudnik nad Sanem wchodzą: miasto Rudnik nad Sanem oraz sołectwa w Kopkach, Chałupkach, Przędzelu i Przędzelu Kolonii. Powierzchnia gminy wynosi 79 km2, z czego 36 km2 przypada na miasto, a pozostałe 43 km2 to tereny wiejskie. Liczba mieszkańców (na podstawie Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2002 r.) wynosi 10 144[1], w obrębie miasta zamieszkuje 6719 mieszkańców, natomiast na terenach wiejskich gminy mieszka 3425 mieszkańców. Gęstość zaludnienia wynosi 129 osób na kilometr kwadratowy.

            Struktura wiekowa ludności pokazuje, że dominującymi grupami są: grupa
w wieku przedprodukcyjnym i produkcyjnym.

- w wieku przedprodukcyjnym jest 2677 osób,

- w wieku produkcyjnym 5906 osób, z czego 3959 osób w wieku produkcyjnym mobilnym oraz 1947 osób w wieku produkcyjnym niemobilnym,

- w wieku poprodukcyjnym znajduje się 1561 osób.

Na 100 osób w wieku produkcyjnym przypada 72 osoby w wieku poprodukcyjnym, co jest wynikiem zbliżonym do wyniku w skali województwa podkarpackiego, gdzie średnio na 100 osób przypada 68,6 osób oraz w skali naszego powiatu, gdzie współczynnik ten wynosi 74,3.

            Gmina Rudnik nad Sanem ma charakter miejsko – rolny, dominującym źródłem utrzymania jest wyrób przedmiotów wykonywanych z wikliny. Ogółem z pracy,
w tym najemnej, na własny rachunek oraz ze swojego gospodarstwa utrzymuje się 2602 osoby, z pozostałych źródeł w tym z emerytur i rent 3061.

            Na terenie gminy znajduje się 5 szkół podstawowych, 1 szkoła gimnazjalna oraz 2 szkoły ponadgimnazjalne. Oprócz tych szkół na terenie gminy funkcjonuje przedszkole miejskie, przedszkole prowadzone przez Siostry Służebniczki i Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy, w którym organizowane są zajęcia na poziomie szkoły podstawowej i gimnazjalnej.

            Na terenie gminy Rudnik nad Sanem funkcjonuje jedna placówka opiekuńczo – wychowawcza, którą jest działający od września 2000 roku Dom Dziecka w którym przebywa 36 osób.

            Oprócz tego na terenie gminy istnieje Biblioteka Miejska oraz jej 2 filie położone na terenie sołectwa Kopki i na terenie sołectwa Przędzel, Miejski Dom Kultury, Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji i kino.

            Służba zdrowia zorganizowana jest niedostatecznie, tworzą ją na terenie gminy Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Rudniku nad Sanem oraz niewielki NZOZ położony na terenie sołectwa Kopki.

            Organizowaniem pomocy społecznej na terenie gminy zajmuje się Ośrodek Pomocy Społecznej, który realizuje zadania powierzone przez Urząd Gminy i Miasta w Rudniku nad Sanem oraz zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2. ORGANIZACJA SYSTEMU POMOCY SPOŁECZNEJ

 

2.1. Podstawy prawne funkcjonowania systemu pomocy społecznej.

 

Podstawowymi aktami prawa na podstawie, których opiera się funkcjonowanie systemu pomocy społecznej są:

I. Prawo krajowe:

1. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64,
poz. 593 z późn. zm.), do 1 maja 2004 r. obowiązywała ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z poźn. zm., po 1 maja 2004 r. obowiązuje ustawa z dnia 12 marca 2004 r.

Ustawa o pomocy społecznej określa:

- zadania w zakresie pomocy społecznej,

- rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania,

- organizację pomocy społecznej,

- zasady i tryb postępowania kontrolnego w zakresie pomocy społecznej.

2. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r.
Nr 228, poz. 2255 z poźn. zm.).

Ustalone zostały w niej warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. Ustawa wyróżnia świadczenia rodzinne, którymi jest zasiłek rodzinny wraz z dodatkami oraz świadczenia opiekuńcze: świadczenie pielęgnacyjne i zasiłek pielęgnacyjny.

3. Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz. U. z 2003 r.
Nr. 122, poz. 1143).

            Dotyczy w szczególności:

- osób bezdomnych realizujący indywidualny program wychodzenia z bezdomności,

- uzależnionych od alkoholu po zakończeniu leczenia odwykowego,

- uzależnionych od narkotyków lub innych środków odurzających po zakończeniu programu terapeutycznego w zakładzie opieki zdrowotnej,

- chorych psychicznie w rozumieniu przepisów o ochronie zdrowia psychicznego,

- bezrobotnych pozostających bez pracy co najmniej 36 miesięcy,

- zwolnionych z zakładów karnych, mających trudności w integracji ze środowiskiem,

- uchodźców realizujących indywidualny program integracji.

4. Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 1994r. Nr 111, poz. 535 z późn. zm.).

            Ochronę zdrowia psychicznego zapewniają organy administracji rządowej
i samorządowej oraz instytucje do tego powołane.

Ochrona zdrowia psychicznego polega na:

- promocji zdrowia psychicznego i zapobiegania zaburzeniom psychicznym,

- zapewnieniu osobom z zaburzeniami psychicznymi wielostronnej powszechnej dostępnej opieki zdrowotnej,

- kształtowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi właściwych postaw społecznych (zrozumienia, tolerancji, życzliwości, przeciwdziałanie ich dyskryminacji).

5. Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie (Dz. U. z 2003 r. Nr 96, poz. 873).

Ustawa reguluje zasady:

- prowadzenia dzielności pożytku publicznego przez organizacje pozarządowe,

- uzyskiwania przez organizacje pozarządowe statusu organizacji pożytku publicznego oraz funkcjonowania tych organizacji,

- sprawowania nadzoru nad prowadzeniem działalności pożytku publicznego.

Ustawa ta reguluje również warunki wykonywania świadczeń przez wolontariuszy oraz korzystania z tych świadczeń.

6. Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości
i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 1982 r. Nr 35, poz. 230 z późn. zm.). Dotyczy ona zakazu i promocji napojów alkoholowych, reklamy w środkach masowego przekazu oraz sponsorowania imprez masowych.

7. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733
z późn. zm.).

            W ustawie tej zawarte są zasady i formy ochrony praw lokatorów oraz zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy oraz określony jest katalog praw
i obowiązków lokatorów.

 

II. Prawo w Unii Europejskiej:

            Do najważniejszych obszarów europejskiej polityki społecznej możemy zaliczyć:

- prawa pracownicze, ochrona pracy, bezpieczeństwo i higiena pracy,

- swoboda przepływu pracowników i zabezpieczenie społeczne,

- walka z bezrobociem,

- polityka równości i zwalczania dyskryminacji,

- przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu.

 

Do najważniejszych aktów prawa możemy zaliczyć:

1.      Rozporządzenie Rady z dnia 21 czerwca 1999r. wprowadzające ogólne przepisy dotyczące Funduszy Strukturalnych  (1260/99 WE).

2.      Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady  z dnia 21 czerwca 1999 r.
w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (1783/99WE).

3.      Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego  i Rady z dnia 12 lipca 1999 r.
w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego (1784/99WE).

4.      Rozporządzenie Rady z dnia 21 czerwca 1999 r. dotyczące koordynacji pomocy w ramach strategii przedakcesyjnej dla krajów ubiegających się o członkostwo w Unii Europejskiej oraz zmieniające rozporządzenie 3906/89EWG (1266/99WE).

5.      Rozporządzenie Rady z dnia 21 czerwca 1999 r. ustanawiające Instrument Przedakcesyjnej Polityki Strukturalnej (1267/1999WE).

 

III. Dokumenty programowe.

1.      Narodowy Plan Rozwoju na lata 2004 – 2006 oraz wstępny projekt na lata 2007 – 2013.

2.      Strategia Rozwoju Województwa Podkarpackiego (aktualizacja na lata 2004 -2006).

3.      Narodowej Strategii Wzrostu Zatrudnienia i Rozwoju Zasobów Ludzkich 2000 – 2006.

4.      Uzupełnienie do ZPORR z dnia 18 maja 2005 roku. Dokument Ministerstwa Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej.

5.      Narodowa Strategia Integracji Społecznej.

 

2.2. Organizacja Ośrodka Pomocy Społecznej w Rudniku nad Sanem.

 

            Ośrodek Pomocy Społecznej w Rudniku nad Sanem został powołany uchwałą Rady Gminy i Miast Nr XI/53/91 z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie powołania jednostki budżetowej.

- Ośrodek Pomocy społecznej jest jednostką organizacyjną gminy i miasta Rudnik nad Sanem,

- jest jednostką finansowaną z budżetu gminy oraz dotacji celowych przekazanych na realizację zadań zleconych,

- obszarem działania Ośrodka jest teren gminy i miasta Rudnik nad Sanem,

- Ośrodkiem Pomocy Społecznej kieruje Kierownik, który jest odpowiedzialny za działalność OPS oraz reprezentuje go na zewnątrz. Kierownika zatrudnia i zwalnia Burmistrz Gminy i Miasta, pracowników Ośrodka zatrudnia i zwalnia Kierownik OPS w porozumieniu z Burmistrzem.

            W Ośrodku Pomocy Społecznej pracują:

- kierownik,

- główna księgowa,

- trzech pracowników socjalnych,

- dwie opiekunki świadczące usługi opiekuńcze,

- cztery opiekunki świadczące usługi specjalistyczne,

- dwóch aspirantów pracy socjalnej,

- pracownik socjalny i referent realizujący zadania związane ze świadczeniami rodzinnymi.

            W obszarze działania pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej znajdują się sołectwa w Kopkach, Chałupkach, Przędzelu i Przędzelu Koloni. Pracownicy socjalni Ośrodka mają przydzielone tereny swojego działania. Na każdego z trzech pracowników socjalnych przypada obecnie 3370 mieszkańców. Liczba rodzin i osób zgłaszających się po pomoc do OPS jest bardzo duża, obecnie na jednego pracownika socjalnego przypada około 150 rodzin, które wielokrotnie w ciągu roku wymagają pomocy finansowej, rzeczowej oraz w formie doradztwa. Praca z klientami Ośrodka jest bardzo trudna i wymaga od pracownika socjalnego szerokiej wiedzy
i umiejętności, tak by podjął on właściwe środki i by mógł opracować skuteczny plan pomocy obejmujący w pierwszej kolejności zaspokojenie podstawowych potrzeb.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3. DIAGNOZA PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH WYSTĘPUJĄCYCH NA TERENIE GMINY RUDNIK NAD SANEM

 

            Zmiany, które dokonały się w Polsce po roku 1989 spowodowały, że część społeczeństwa nie potrafiła się odnaleźć w nowej rzeczywistości, którą kształtują nowe relacje społeczne. Zmniejszeniu uległa rola państwa w zapewnieniu obywatelom pomocy socjalnej. Coraz większa liczba ludzi nie uczestniczy w życiu społecznym, przez co skazani są na marginalizację. Zmiana systemu wartości oraz narastające problemy natury społeczno – ekonomicznej zepchnęły część obywateli na margines życia społecznego. Pozostawieni sami nie potrafią, z różnych przyczyn, przezwyciężyć licznych problemów życia codziennego. Na terenie naszej gminy pojawiło się kilka zjawisk społecznych, które nie stanowiły wcześniej problemu w tak dużej skali, dlatego do problemów natury socjalnej potrzebne jest podejście systemowe. Problemy te zmuszają do szukania różnych rozwiązań w tym do korzystania z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej. Liczbę rodzin korzystających z pomocy OPS w Rudniku nad Sanem w latach 2001 – 2004 ilustruje niżej przedstawiony wykres.

 

 

 

 

 

 

 


Wykres nr 1. Liczba rodzin korzystających z pomocy OPS w latach 2001 – 2004 na terenie gminy Rudnik nad Sanem.

 

Z przedstawionego wykresu wynika, iż systematycznie rośnie liczba rodzin korzystających z pomocy OPS (spadek liczby rodzin w 2004 r. wynika ze zmian, jakie wprowadziła ustawa o pomocy społecznej, zaostrzone kryteria spowodowały zmniejszenie liczby rodzin co pozwoliło na zwiększenie kwot zasiłków). Dynamikę tych zmian możemy zaobserwować również w liczbie osób korzystających z pomocy OPS. Przedstawiają się one następująco; w 2001r. pomocą zostało objętych 564 osoby, w 2002r. 918 osoby, w 2003 r. 978 osoby i w 2004r. 841 osoby. W roku 2004 osoby korzystające z pomocy OPS stanowiły 8,3 % populacji gminy.


Wykres nr 2. Liczba osób korzystających z pomocy OPS na tle społeczności gminy Rudnik nad Sanem.

 

 

 

Najczęściej występującymi problemami, które były przyczyną przyznania pomocy przez OPS na terenie naszej gminy w ubiegłych latach były: ubóstwo, bezrobocie, bezradność w sprawach opiekuńczo – wychowawczych, choroba, niepełnosprawność. Innymi powodami przyznania pomocy przez OPS były: potrzeba ochrony macierzyństwa, alkoholizm, bezdomność, sieroctwo i trudności w przystosowaniu się do życia po opuszczeniu zakładu karnego.

 

 

 

 

 

 

Wykres nr 3. Najczęstsze powody przyznawania pomocy przez OPS w latach 2001 – 2004.

 

                                               Lata

 

Powody przyznania pomocy

2001

2002

2003

2004

Ubóstwo

411

492

506

387

Bezrobocie

311

378

317

329

Choroba

295

325

189

197

Bezradność w sprawach opiek. – wych.

118

132

75

93

Niepełnosprawność

42

38

83

57

 

 

3.1. UBÓSTWO

 

            W literaturze przedmiotu ubóstwo określa się jako stan, w którym jednostce lub grupie społecznej brakuje środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb, wśród których znajdują się dobra służące zaspokojeniu potrzeb egzystencjonalnych (żywność, odzież, obuwie, mieszkanie, ochrona zdrowia, higiena), do wykonywania pracy (transport lokalny i łączność), kształcenia (oświata i wychowywanie dzieci),
a także utrzymywania więzi rodzinnych i towarzyskich, oraz uczestnictwa w kulturze.
Najczęstszym powodem występowania ubóstwa w rodzinach jest bezrobocie.

Pojęcie ustawowej granicy ubóstwa wyznacza ustawa o pomocy społecznej, ustalając pewną kwotę, która ją stanowi.

 

 

 

Wykres nr 4. Liczba rodzin korzystająca z pomocy OPS z powodu ubóstwa w latach 2001-2004.

 

 


3.2. BEZROBOCIE

 

         Bezrobocie jest drugim powodem przyznawania pomocy przez OPS. Problem bezrobocia jest problemem, który występuje w dużej skali na terenie całego kraju. Ostatnie dane GUS z maja 2005 mówią o skali bezrobocia rzędu 18,3% średnio na terenie kraju. Wśród osób zarejestrowanych w Urzędach Pracy wzrasta również udział osób bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych (87%, maj 2005). Na terenie województwa Podkarpackiego w maju 2005 r. zanotowano bezrobocie w skali 18%, natomiast na terenie powiatu niżańskiego stopa bezrobocia wyniosła 23,8% co jest jednym z najwyższych wskaźników na terenie naszego województwa.

            Liczba osób bezrobotnych zarejestrowanych w PUP w Nisku z terenu gminy i miasta Rudnik nad Sanem wynosiła w grudniu 2004 r. 958 osób ( w tym 510 kobiet).Ogółem spośród 958 bezrobotnych prawo do zasiłku dla bezrobotnych posiadało 95 osób (w tym 55 kobiet).

 

 

Wykres nr 5. Poziom i struktura bezrobocia na terenie gminy Rudnik nad Sanem.

 

                       

            Z danych pochodzących z NSPLiM z 2002 r. wynika, że bezrobocie jest zjawiskiem, które dotyka różne grupy społeczne. Wpływ na wysokość (skalę) bezrobocia ma z pewnością wykształcenie. Wśród osób z wyższym wykształceniem stopa bezrobocia wynosiła 10,9%, wśród osób z wykształceniem średnim
i policealnym było to już 30,7%, natomiast wśród osób z wykształceniem zasadniczym zawodowym i podstawowym stopa bezrobocia wynosiła 44,9%. Stopa bezrobocia na terenie miasta wśród mężczyzn wynosiła 36,7% i wśród kobiet – 35,5% i odpowiednio na terenach wiejskich gminy dla mężczyzn – 30,6% i kobiet - 35,3%.

Niepokojącym zjawiskiem staje się także okres długotrwałego przebywania bez pracy. Spośród 1189 osób bezrobotnych 89 z nich poszukuje pracy przez okres do 3 miesięcy włącznie, w okresie poszukiwania pracy od 4 do 12 miesięcy pozostaje 400 osób oraz w przedziale 13 miesięcy i więcej 684.

 

Wykres nr 6. Bezrobotni w wieku 15 lat i więcej według okresu poszukiwania pracy.

 

Bezrobocie jest bardzo niebezpiecznym zjawiskiem, które prowadzi do obniżenia standardu życia rodzin poprzez brak środków na zabezpieczenie podstawowych potrzeb. Bardzo często bezrobocie staje się przyczyną obniżenia statusu materialnego rodziny, co może powodować frustrację (szczególnie u mężczyzn). Skutkami długotrwałego pozostawania bez pracy może być rozluźnienie więzi rodzinnych, alienacja czy częste sięganie po alkohol.

 

 

3.3. CHOROBA

Długotrwała choroba jest kolejną z najczęstszych przyczyn przyznawania pomocy przez OPS. Choroba może być wywołana przez różne czynniki jak
i mechanizmy. Do najczęściej wymienianych czynników chorobotwórczych możemy zaliczyć: czynniki fizyczne, starzenie się organizmu, uraz mechaniczny, uraz psychiczny, wada genetyczna, czynniki chemiczne (zatrucia) i czynniki zakaźne. Obserwacje pracowników Ośrodka pozwalają stwierdzić, iż sytuacja tej grupy osób jest bardzo trudna. Wiąże się ona bezpośrednio z kosztami długotrwałego leczenia, które pochłaniają znaczną część dochodów. Sytuacja ta powoduje, iż Ośrodek Pomocy Społecznej udziela często przy przekraczających dochodach pomocy finansowej na leczenie i leki (specjalny zasiłek celowy).

Wykres nr 7. Liczba rodzin korzystająca z pomocy OPS z powodu choroby.

 

 

 

3.4. BEZRADNOŚĆ W SPRAWACH OPIEKUŃCZO – WYCHOWAWCZYCH

 

            Bezradność w sprawach opiekuńczo – wychowawczych to kolejny problem, który jest powodem przyznawania przez OPS pomocy. Bezradność w sprawach opiekuńczo – wychowawczych najczęściej wynika z zaburzenia równowagi systemu rodzinnego przejawiającego się trudnościami we właściwym wypełnianiu ról społecznych przez poszczególnych członków rodziny. Objawia się ona poprzez pojawiające się problemy w pełnieniu ról rodzicielskich i wychowawczych związanymi z jednej strony prezentowaniem przez dzieci agresywnych zachowań, łamaniem obyczajów i norm społecznych z drugiej zaś, brakiem ze strony rodziców właściwej i adekwatnej postawy wobec tych zachowań. Częstą przyczyną pojawiania się problemów natury wychowawczej w rodzinach jest nadużywanie alkoholu, przemoc w rodzinie, niezaradność, bezrobocie oraz problemy dzieci w szkole. Pomoc OPS w takim przypadku zmierza do udzielania rodzinie wsparcia w odbudowie prawidłowych relacji i umacniania własnych postaw rodzicielskich.

 

 

 

 

 

Wykres nr 8. Liczba rodzin korzystająca z pomocy OPS z powodu bezradności w sprawach opiekuńczo – wychowawczych.

 

 

3. 5. NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ

 

              Z przeprowadzonego w 2002 r. NSPMiL wynika, że ilość osób niepełnosprawnych w Polsce wynosi 5 456,7 tys. co stanowi 14,3% ogółu mieszkańców Polski. Spośród tej grupy możemy wyodrębnić osoby niepełnosprawne prawnie (takie, które posiadają odpowiednie orzeczenie wydane przez organ do tego uprawniony) i osoby niepełnosprawne biologicznie ( tj. takie, które nie posiadały orzeczenia, lecz odczuwały ograniczenie sprawności w wykonywaniu czynności podstawowych dla swojego wieku). Liczba osób niepełnosprawnych prawnie w roku 2002 wynosiła 4450,1 tys. (niepełnosprawny tym niepełnosprawny znacznym stopniu niepełnosprawności, niepełnosprawny umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, niepełnosprawny lekkim stopniu niepełnosprawności, niepełnosprawny nieustalonej treści niepełnosprawny w wieku od 0-15 lat niepełnosprawny uprawnieniami do zasiłku pielęgnacyjnego), natomiast liczba osób niepełnosprawnych biologicznie wynosiła 1006,6 tys. (w tym z całkowitym ograniczeniem sprawności i z poważnym ograniczeniem sprawności). Średnio w skali kraju na 1000 mieszkańców przypada 143 osoby niepełnosprawne, na terenie naszego województwa współczynnik ten wynosi 150, co jest jednym z wyższych na terenie kraju.

              Na terenie naszej gminy w roku 2002 liczba osób niepełnosprawnych wynosiła ogółem 1415 osób, co stanowiło 13,9% mieszkańców gminy. Spośród tej grupy osoby niepełnosprawne prawnie stanowiły 85 % ogółu, a osoby niepełnosprawne tylko biologicznie – pozostałe 15 %.

Struktura niepełnosprawności na terenie naszej gminy przedstawia się następująco:

 

 

Wykres nr 9. Osoby niepełnosprawne wg. kategorii płci i zamieszkania na terenie gminy.

 

            Osoby niepełnosprawne zamieszkałe na terenie naszej gminy to w przeważającej części osoby w wieku produkcyjnym ok. 55% ogółu osób niepełnosprawnych. Z obserwacji pracowników socjalnych wynika, że problemy osób niepełnosprawnych wiążą się głównie z ograniczonymi możliwościami, wśród których możemy wyróżnić:

- bariery architektoniczne, które uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie w życiu codziennym,

- ograniczenia natury finansowej, które wiążą się z brakiem środków finansowych na zakup odpowiedniego sprzętu, który pozwoliłby na większą niezależność od innych osób,

- brak ofert pracy dla osób niepełnosprawnych co utrudnia udział w życiu społecznym i skazuje na marginalizację i pozostawanie w domu,

- ograniczenia natury psychologicznej, które wiążą się z brakiem właściwej oceny
i akceptacji osób niepełnosprawnych wśród społeczeństwa jak i trudności
z zaakceptowaniem własnej pozycji przez samych niepełnosprawnych.

 

 

 

Wykres nr 10. Liczba rodzin korzystających z pomocy OPS z powodu niepełnosprawności.

 

Należy zauważyć również, że aktywność zawodowa wśród osób niepełnosprawnych jest bardzo niska i wynosi ok. 16% w grupie osób niepełnosprawnych w wieku produkcyjnym.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                        Kolejnymi powodami przyznania pomocy przez OPS na terenie naszej gminy były: potrzeba ochrony macierzyństwa, alkoholizm, trudności
w przystosowaniu się do życia po opuszczeniu zakładu karnego, sieroctwo
i bezdomność. Liczbę rodzin korzystających z pomocy OPS z tych powodów ilustruje niżej przedstawiony wykres.

 

 

Wykres nr 11. Liczba rodzin korzystających z pomocy OPS w latach 2001 – 2004 na terenie gminy Rudnik nad Sanem według wybranych kategorii.

 

 

                                               Lata

 

Powody przyznania pomocy

2001

2002

2003

2004

Potrzeba ochrony macierzyństwa

61

43

47

17

Alkoholizm

35

39

6

7

Trudności w przystosowaniu się po opuszczeniu zakładu karnego

2

6

4

6

Sieroctwo

2

3

1

2

Bezdomność

1

1

1

2

 

 

3. 6. POTRZEBA OCHRONY MACIERZYŃSTWA

 

         Potrzeba ochrony macierzyństwa jest ważnym problemem, który znalazł uregulowanie między innymi w Konstytucji w art. 71 w którym zostało zapisane - „Matka przed i po urodzeniu dziecka ma prawo do szczególnej pomocy władz publicznych, której zakres określa ustawa”. Dalsze uregulowania dotyczące sytuacji matki przed i po porodzie określa Kodeks Pracy, w którym uregulowane są prawa dotyczące urlopów macierzyńskich, urlopów wychowawczych a także w ustawie
o świadczeniach rodzinnych gdzie zostały określone szczegółowo rodzaje pomocy, jakie przysługują matce po urodzeniu dziecka (dodatek z tytułu urodzenia dziecka
i dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego). W okresie od maja 2004 r. (od wejścia w życie ustawy
o świadczeniach rodzinnych) do grudnia 2004 r. Ośrodek Pomocy Społecznej wypłacił 24 dodatki z tytułu urodzenia dziecka na łączną kwotę 12 tys. zł. oraz 281 dodatków
z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego dla 44 rodzin na łączną kwotę 115 116, 30 zł. Potrzeba ochrony macierzyństwa wiąże się także z zapewnieniem odpowiedniej opieki zdrowotnej matce jak i zapewnieniem pomocy po urodzeniu dziecka.

 

Wykres nr 12. Liczba rodzin korzystających z pomocy OPS w latach 2001 – 2004 na terenie gminy Rudnik nad Sanem z powodu potrzeby ochrony macierzyństwa.

3. 7. ALKOHOLIZM

 

         Problem nadużywania alkoholu jest jednym z najpoważniejszych problemów, z jakimi spotykają się pracownicy socjalni w swojej pracy. Wśród przyczyn alkoholizmu wyróżnia się przede wszystkim:

- czynniki genetyczne,

- czynniki biologiczne,

- czynniki środowiskowe.

Niepokojącym zjawiskiem, które wynika z obserwacji pracowników socjalnych jest obniżenie się wieku inicjacji spożywania alkoholu wśród młodocianych, brak reakcji rodziców a także brak działań profilaktycznych adresowanych do dzieci i młodzieży
w wieku dorastania.

Liczbę rodzin, którym przyczyną przyznania pomocy był alkoholizm obrazuje poniższy wykres.

 

Wykres nr 13. Liczba rodzin korzystających z pomocy OPS w latach 2001 – 2004 na terenie gminy Rudnik nad Sanem z powodu alkoholizmu.

 

            Spadek liczby rodzin korzystających z pomocy OPS z powodu alkoholizmu w latach 2003 – 2004 nie oznacza spadku liczby rodzin, w których występuje zjawisko alkoholizmu. Jak wynika z doświadczeń z pracy z osobami, które nadużywają alkohol osoby te mają niewielką szansę na „uratowanie” się bez fachowej pomocy. Wpływ na wzrost liczby osób młodych spożywających alkohol ma z pewnością powszechna dostępność, akceptacja wśród dorosłych na takie zachowania, wypracowane
i podtrzymywane przez reklamę sprzeczne komunikaty – z jednej strony, że alkohol jest substancją szkodliwą, z drugiej zaś, że jest pożądanym towarem, który zapewnia atrakcyjność naszego życia.

 

 

3. 8. TRUDNOŚCI W PRZYSTOSOWANIU SIĘ PO OPUSZCZENIU ZAKŁADU KARNEGO

 

         Liczba rodzin, które korzystały z pomocy OPS z powodu trudności w przystosowaniu się po opuszczeniu zakładu karnego stanowi niewielki procent ogółu rodzin korzystających z pomocy OPS.

Wśród najczęściej spotykanych problemów w przystosowaniu się osób opuszczających zakłady karne możemy wyróżnić:

- problemy ze znalezieniem pracy,

- problemy adaptacyjne, które wiążą się z trudnościami integracyjnymi w rodzinie jak i lokalnej społeczności,

 

Wykres nr 14. Liczba rodzin korzystających z pomocy OPS w latach 2001 – 2004 na terenie gminy Rudnik nad Sanem z powodu trudności w przystosowaniu się po opuszczeniu zakładu karnego.

 

3. 9. SIEROCTWO

 

Sieroctwo to stan, w którym dziecko pozbawione jest rodziców, przy czym, gdy oboje rodzice nie żyją - dziecko jest sierotą, gdy jedno - półsierotą. Rozróżnia się sieroctwo biologiczne (naturalne) jako skutek śmierci rodziców i sieroctwo społeczne, polegające na pozbawieniu dziecka normalnego środowiska rodzinnego na skutek rozbicia rodziny lub jego marginalizacji. Obecnie obserwuje się, że rośnie liczba sierot społecznych. Wiąże się to z rozpadem rodziny na wskutek konfliktów rodzinnych, problemów wynikających ze złej sytuacji materialnej rodziny, problemów z brakiem własnego mieszkania a także związanymi z alkoholizmem. Z pojęciem sieroctwa społecznego łączy się także pojecie sieroctwa duchowego, odnoszące się do sytuacji osamotnienia dziecka w rodzinie własnej, a wiec do braku opieki i wsparcia ze strony rodziców biologicznych. Dziecku pozbawionemu całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej, zapewnia się opiekę i wychowanie w rodzinie zastępczej.

 

 

 

Wykres nr 15. Liczba rodzin korzystających z pomocy OPS w latach 2001 – 2004 na terenie gminy Rudnik nad Sanem z powodu sieroctwa.

 

 

                        W gminie Rudnik nad Sanem obecnie jest 6 rodzin zastępczych. Spośród dzieci przebywających w rodzinach zastępczych, jedno z nich jest sierotą całkowitą wychowywaną przez swoją babcię, pozostałe zaś zostały umieszczone w rodzinach zastępczych ze względu na ograniczenie władzy rodzicielskiej ich rodziców.
W rodzinach zastępczych powinny być umieszczane dzieci, dla których nie znaleziono rodziny przysposabiającej lub, gdy przysposobienie z innych przyczyn, zwłaszcza
w sytuacji potencjalnej możliwości powrotu dziecka do rodziny naturalnej jest niewskazane.

 

 

3. 10. BEZDOMNOŚĆ

 

Bezdomność to taki stan, w którym dana osoba nie posiada i nie potrafi sobie zapewnić schronienia, które mogłaby uważać za własne i które zapewniałoby minimalne warunki egzystencjalne. W ustawie o pomocy społecznej za osobę bezdomną uznaję się „osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy
i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności
i dowodach osobistych, a także
osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym
i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania”.

Bezdomność na terenie naszej gminy nie stanowi dużego problemu, liczbę rodzin korzystających z pomocy OPS ilustruje poniższy wykres.

Wykres nr 16. Liczba rodzin korzystających z pomocy OPS w latach 2001 – 2004 na terenie gminy Rudnik nad Sanem z powodu bezdomności.

4. DANE O LICZBIE RODZIN I OSÓB KORZYSTAJĄCYCH
Z POMOCY OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W RUDNIKU NAD SANEM W PIERWSZYM PÓŁROCZU 2005 ROKU

 

              W pierwszym półroczu bieżącego roku Ośrodek Pomocy Społecznej udzielił ogółem pomocy 408 rodzinom (liczba osób w rodzinach – 1557) w tym z zakresu zadań zleconych pomoc uzyskały 52 rodziny (liczba osób w rodzinach – 129).

W okresie tym przyznano:

- zasiłek stały – 43 osobom na kwotę 61 293 zł

- zasiłek okresowy (od 2 do 4 miesięcy) – 219 osobom na kwotę 140 236 zł

- zasiłki celowe – 190 osobom na łączną kwotę 41 684 zł w tym:

                        - na leki i koszty leczenia – 7 130 zł

                        - na zakup opału – 6 286 zł

                        - na zakup żywności – 7 830 zł

                        - na odzież – 1 600 zł

                        - dopłata do kolonii – 250 zł

                        - zakup pościeli i ręczników – 3 594 zł

                        - sprawienie pogrzebu – 1 114 zł

                        - zasiłki specjalne – 13 880 zł

 

Przyczyny przyznania pomocy:

 

Przyczyny

Liczba rodzin

Liczba osób w rodzinach

Ubóstwo

337

1280

Bezrobocie

277

1111

Bezradność w sprawach opiekuńczo – wychowawczych

93

413

Niepełnosprawność

44

133

Trudności w przystosowaniu się po opuszczeniu zakładu karnego.

3

12

Alkoholizm

4

4

 

 

MISJA

 

 

 

 

 

 

 

WYPRACOWANIE SKUTECZNEGO MODELU WSPARCIA DLA OSÓB TEGO WYMAGAJĄCYCH POPRZEZ SKOORDYNOWANIE DZIAŁAŃ INSTYTUCJI ZAJMUJĄCYCH SIĘ UDZIELANIEM POMOCY SPOŁECZNEJ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

II. STRATEGIA ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH

 

1. ANALIZA SWOT

 

Na podstawie zebranych danych została opracowana analiza, która obejmuje:

 

Mocne strony

Słabe strony

- wykwalifikowany personel,

- stabilna sytuacja kadrowa,

- zaangażowanie kadry OPS,

- zrozumienie dla działań podejmowanych przez pracowników OPS ze strony samorządowej.

- brak możliwości specjalizacji zawodowej pracowników,

- niedostateczne warunki lokalowe,

- niewystarczające środki na realizację zadań postawionych OPS,

- brak w solidaryzowaniu się społeczności lokalnej z działaniami podejmowanymi przez pracowników OPS.

Szanse

Zagrożenia

- możliwość korzystania ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego,

- możliwość dokształcania i podnoszenia kwalifikacji przez pracowników OPS,

- wolontariat,

- ujednolicenie przepisów dotyczących zadań OPS,

- wzrost wynagrodzeń kadry pracowników OPS.

- brak odpowiednich środków własnych na współfinansowanie projektów w ramach EFS,

- rosnące bezrobocie,

- brak stabilności przepisów,

- wzrost zadań OPS bez zabezpieczenia finansowego i kadrowego,

- słabość organizacji pozarządowych,

- brak odpowiedniej infrastruktury
w zakresie pomocy społecznej.

 

 

 

 

2. CEL GŁÓWNY

 

UKSZTAŁTOWANIE SPRAWNEGO I EFEKTYWNEGO SYSTEMU ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO W OPARCIU O WSPÓŁPRACĘ RÓŻNYCH INSTYTUCJI I ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ZAJMUJĄCYCH SIĘ ORGANIZACJĄ POMOCY SPOŁECZNEJ
W RAMACH NOWOCZESNEGO MODELU POMOCY SPOŁECZNEJ W OPARCIU O ZASADĘ POMOCNICZNOŚCI

 

 

2.1. POMOC NA RZECZ RODZIN I OSÓB DOTKNIĘTYCH PROBLEMEM UBÓSTWA

 

Priorytet: Redukcja zjawiska ubóstwa.

 

Cele strategiczne:

- zapobieganie i łagodzenie skutków ubóstwa,

- eliminowanie zjawiska „uzależnienia” się świadczeniobiorców od instytucji pomocy społecznej.

 

Kierunek działania:

- szeroka pomoc na rzecz osób i rodzin dotkniętych ubóstwem.

 

 

Uzasadnienie działania:

Ubóstwo jest najczęstszą przyczyną przyznawania pomocy przez OPS na terenie naszej gminy i stanowi istotny problem społeczny, ponieważ z ubóstwa wynikają inne problemy zagrażające prawidłowemu funkcjonowaniu rodziny. Dlatego ważne jest podjęcie kompleksowych działań, których celem jest łagodzenie skutków już istniejącej sfery ubóstwa oraz podjęcie działań, których celem będzie zapobieganie rozszerzaniu się ubóstwa.

 

Sposób realizacji:

- pomoc finansowa,

- pomoc rzeczowa,

- doradztwo w sprawach dotyczących sfery polityki społecznej, w tym doradztwo związane z pomocą w postępowaniu przed innymi instytucjami takimi jak: sądy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Powiatowy Urząd Pracy i inne.

 

Spodziewane efekty:

- podniesienie poziomu życia osób i rodzin dotkniętych ubóstwem,

- poprawa funkcjonowania w środowisku lokalnym osób i rodzin dotkniętych ubóstwem przez podniesienie poczucia bezpieczeństwa.

 

Partnerzy:

- Akcja Katolicka,

- Miejski Ośrodek Kultury,

- Szkoły Podstawowe i Publiczne Gimnazjum,

- Dom Dziecka „Nasz Dom Dzieciątka Jezus”,

- Ochronka,

- Caritas.

 

Źródła finansowania:

- środki własne gminy,

- dotacje rządowe,

- sponsoring.

 

Termin realizacji:

- praca ciągła.

 

2.2. POMOC NA RZECZ RODZIN, W KTÓRYCH WYSTĘPUJE ZJAWISKO BEZROBOCIA

 

Priorytet: Pomoc rodzinom dotkniętym zjawiskiem bezrobocia i przeciwdziałanie bezrobociu.

 

Cele strategiczne:

- zapobieganie i łagodzenie skutków bezrobocia,

- wspieranie osób poszukujących pracy.

 

Kierunki działania:

- poradnictwo adresowane do osób poszukujących pracy,

- informowanie o działaniach kierowanych do osób poszukujących pracy podejmowanych przez Powiatowy Urząd Pracy oraz inne instytucje rynku pracy,

- kształtowanie pożądanych postaw, które mają ułatwić osobom bezrobotnym znalezienie pracy,

 

Uzasadnienie działania:

Bezrobocie jest zjawiskiem, które dotyka najliczniejszą grupę świadczeniobiorców Ośrodka Pomocy Społecznej. Przyczynia się do ubożenia materialnego, implikuje na poziomie rodziny negatywne skutki takie jak: dezintegracja rodziny (upadek autorytetów i zakłócenia w socjalizacji ról), spadek wsparcia emocjonalnego
i solidarności pomiędzy członkami rodziny oraz może zwiększyć ryzyko zaistnienia patologii życia rodzinnego.

 

Sposób realizacji:

- pomoc finansowa,

- pomoc rzeczowa.

 

Spodziewane efekty:

- zwiększenie planowanej aktywności w poszukiwaniu pracy,

- końcowym i najbardziej oczekiwanym efektem ma być wyjście z bezrobocia
i z kręgu świadczeniobiorców pomocy społecznej.

 

Partnerzy:

- Powiatowy Urząd Pracy w Nisku,

- Urząd Gminy i Miasta w Rudniku nad Sanem.

 

Źródła finansowania:

- środki własne gminy,

- dotacje rządowe.

 

Termin realizacji:

- praca ciągła.

 

 

2.3. POMOC NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

 

Priorytet: Przeciwdziałanie zjawisku marginalizacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych.

 

Cele strategiczne:

- łagodzenie skutków niepełnosprawności w życiu codziennym,

- organizacja zajęć terapeutycznych dla osób niepełnosprawnych,

- upowszechnienie informacji o możliwościach korzystania z usług w zakresie zdrowia, rehabilitacji zdrowotnej i społeczno-zawodowej.

 

Kierunki działania:

- doskonalenie sytemu pomocy osobom niepełnosprawnym,

- podjęcie współpracy z organizacjami pozarządowymi, które zajmują się organizacją zajęć terapeutycznych osobom niepełnosprawnym,

- kształtowanie pożądanych postaw, które mają ułatwić osobom niepełnosprawnym znalezienie pracy,

- podjęcie działań mających na celu likwidacje barier architektonicznych w budynkach użyteczności publicznej.

 

Uzasadnienie działania:

Przez osobę niepełnosprawną należy rozumieć taką osobę, która znajduje się w stanie fizycznym, psychicznym lub umysłowym powodującym trwałe lub okresowe utrudnienia, ograniczenia lub uniemożliwia samodzielną egzystencję. Pomoc osobom niepełnosprawnym przysługuje niezależnie od stopnia niepełnosprawności. Osoby niepełnosprawne stanowią drugą pod względem liczebności grupę świadczeniobiorców OPS.

 

Sposób realizacji:

- pomoc finansowa,

- pomoc rzeczowa,

- doradztwo (w tym pomoc w przygotowywaniu dokumentacji niezbędnej do uzyskania renty, grupy inwalidzkiej itp.).

 

Spodziewane efekty:

- likwidacja barier architektonicznych w budynkach użyteczności publicznej położonych na terenie gminy,

- powstanie Warsztatów Terapii Zajęciowej (WTZ) dla 45 uczestników, którym organizowane będą zajęcia dla osób niepełnosprawnych z umiarkowanym i znacznym stopniem niepełnosprawności. Planowany termin otwarcia WTZ – grudzień 2005).

 

Partnerzy:

- Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,

- Urząd Gminy i Miasta w Rudniku nad Sanem,

- organizacje pozarządowe,

- Ośrodki Pomocy Społecznej z sąsiadujących gmin,

- Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie,

- Caritas – Warsztaty Terapii Zajęciowej.

 

Źródła finansowania:

- środki własne gminy,

- dotacje rządowe,

- dotacje celowe.

 

Termin realizacji:

- praca ciągła.

 

2.4. POMOC NA RZECZ RODZIN, W KTÓRYCH WYSTĘPUJE ZJAWISKO PRZEMOCY

 

Priorytet: Pomoc osobom dotkniętym przemocą w rodzinie.

 

Cel strategiczny:

- wypracowanie skutecznego modelu pomocy osobom dotkniętym przemocą
w rodzinie.

 

Kierunki działania:

- upowszechnianie informacji na temat walki ze zjawiskiem przemocy w rodzinie,

- pomoc rodzinom dotkniętym przemocą w rodzinie poprzez współpracę z policją, wymiarem sprawiedliwości i służbą zdrowia.

 

Uzasadnienie działania:

Przemoc w rodzinie jest zjawiskiem często ukrywanym, natomiast dotyczy on dużej liczby rodzin i przybiera różne formy. Przemoc w rodzinie najczęściej utożsamiana jest z przemocą fizyczną, ale należy pamiętać, że ma ona również inne formy takie jak: przemoc psychiczna, przemoc seksualna oraz przemoc ekonomiczna. Trudno oszacować skalę tego zjawiska ze względu na to, iż ofiary przemocy często ukrywają ten fakt. Z komunikatu z badań „Przemoc i konflikty w domu” przeprowadzonego przez CBOS wynika, iż 6% ankietowanych padło ofiarą przemocy w rodzinie.

 

Sposób realizacji:

- przeprowadzanie wywiadów środowiskowych umożliwiających diagnozę sytuacji rodziny lub osoby,

- pomoc w załatwianiu spraw urzędowych i innych ważnych spraw bytowych,

- udzielanie szeroko rozumianego poradnictwa, np. prawnego, psychologicznego lub wskazywanie miejsca gdzie można uzyskać taką pomoc,

- udzielanie informacji o przysługujących świadczeniach i formach pomocy.

W uzasadnionych przypadkach:

a) udzielanie pomocy finansowej w formie zasiłków stałych, okresowych, celowych,

b) udzielanie pomocy rzeczowej np. przekazanie odzieży, żywności,

c) udzielanie zasiłków i pożyczek na ekonomiczne usamodzielnienie się.

 

- Spodziewane efekty:

- ofiary przemocy w rodzinie przestają czuć się osamotnione, przez co stają się silniejsze w swoich postanowieniach dotyczących zmiany istniejącej sytuacji,

- spowodowanie usamodzielnienia się ofiary przemocy w rodzinie od sprawcy.

 

Partnerzy:

- Policja,

- Urząd Gminy i Miasta w Rudniku nad Sanem,

- Prokuratura,

- Służba zdrowia,

- Sąd.

 

Źródła finansowania:

- środki własne gminy,

- dotacje rządowe.

 

Termin realizacji:

- praca ciągła.

 

 

2.5. POMOC NA RZECZ OSÓB STARSZYCH

 

Priorytet: Poprawa sytuacji osób starszych.

 

Cele strategiczne:

- podjęcie działań na rzecz utrzymania osób starszych we własnych środowiskach,

- tworzenie lokalnych strategii uwzględniających budowanie oparcia społecznego na rzecz osób starszych,

- przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu osób starszych.

 

Kierunki działania:

- zapewnienie kompleksowych usług rehabilitacyjno – opiekuńczych i socjalnych
w miejscu zamieszkania,

- tworzenie mechanizmów zachęcających do organizowania alternatywnych form pomocy takich jak Rodzinny Dom Pomocy Społecznej,

- kształtowanie pozytywnego obrazu starości w świadomości społecznej,

- rozwój usług na rzecz osób starszych, umożliwiających samodzielność
i integrację społeczną.

 

 

Uzasadnienie działania:

Osoby starsze to jedna z grup znajdującą się w kręgu działania pomocy społecznej. Pomoc społeczna jaka zostaje udzielana osobom starszym jest odpowiedzią na różne rodzaje zapotrzebowań jakie są adresowane do OPS. Wykonywanie zadań na rzecz osób starszych jest obowiązkiem samorządów lokalnych – tak na poziomie gminy jak
i powiatu – i są realizowane na przykład w formie wypłat świadczeń.

 

 

Sposób realizacji:

- pomoc finansowa (zasiłek stały, okresowy, celowy dla osób starszych bez dochodów lub o niskich dochodach),

- pomoc rzeczowa (opał, odzież),

- usługi opiekuńcze w środowisku lokalnym, w tym usługi specjalistyczne.

 

Spodziewane efekty:

- poprawa funkcjonowania osób starszych i osamotnionych,

- powstanie Rodzinnego Domu Pomocy Społecznej w Rudniku nad Sanem (planowany termin otwarcia 2006 r.) Docelowo miejsce zamieszkania znajdzie 8 osób starszych.

 

Partnerzy:

- Urząd Gminy i Miasta w Rudniku nad Sanem,

- Caritas,

- Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie,

- Akcja Katolicka.

 

Źródła finansowania:

- środki własne gminy,

- dotacje celowe,

- dotacje rządowe,

- sponsoring.

 

Termin realizacji:

- praca ciągła.

2.6. POMOC NA RZECZ OSÓB Z PROBLEMAMI ALKOHOLOWYMI

 

Priorytet: Pomoc osobom i rodzinom dotkniętych problemem alkoholowym.

 

Cele strategiczne:

- wypracowanie modelu współpracy pomiędzy różnymi instytucjami zajmującymi się pomocą rodzinom z problemami alkoholowymi,

- profilaktyczne informowanie o negatywnych skutkach nadużywania alkoholu,

- pomoc dzieciom, które narażone są na odczuwanie negatywnych skutków nadużywania alkoholu w ich najbliższym otoczeniu.

 

Kierunki działania:

- podejmowanie interwencji w rodzinach w celu ochrony dzieci przed skutkami alkoholizmu rodziców,

- informowanie o możliwościach leczenia,

- wspólne organizowanie wraz z placówkami szkolno – wychowawczymi akcji informacyjnych na temat negatywnych skutków alkoholizmu,

- pomoc psychologiczna i prawna skierowana do rodzin, w których występują problemy alkoholowe,

- współpraca z Gminną Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

 

Uzasadnienie działania:

Alkoholizm niesie ze sobą wiele negatywnych skutków społecznych. Problem alkoholizmu dotyka w Polsce grupy od ok.2,8 mln do 3,5 mln. Coraz częściej dotyka także grupy najmłodszych, wzrasta liczba osób młodych nadużywających alkohol. Obserwacje pracowników OPS wskazują także na fakt obniżania się wieku osób młodych, które mają pierwsze kontakty z alkoholem. Nadużywanie alkoholu
w rodzinie ma destrukcyjny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie rodziny, pojawiają się problemy w prawidłowym wykonywaniu funkcji wychowawczych. Alkohol jest również czynnikiem, który:

 

- powoduje wzrost przestępczości,

- obniża wydajność pracy osób nadużywających alkohol,

- prowadzi do przemocy w rodzinie,

- niesie ze sobą negatywne skutki kulturowe,

- powoduje straty ekonomiczne poprzez wzrost nakładów na niwelowanie negatywnych skutków nadużywania alkoholu.

 

Sposób realizacji:

- poradnictwo,

- kierowanie do zakładów leczenia,

- organizowanie czasu wolnego dzieci i młodzieży w tym organizowanie kolonii letnich, zimowisk, wycieczek dofinansowywanych przez Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

 

Spodziewane efekty:

- wzrost świadomości społecznej o skutkach nadużywania alkoholu.

 

Partnerzy:

- Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,

- Caritas,

- Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie,

- Akcja Katolicka,

- Szkoły,

- Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji,

- Miejski Ośrodek Kultury.

 

Źródła finansowania:

- środki własne gminy,

- dotacje celowe,

- sponsoring.

 

Termin realizacji:

- praca ciągła.

 

2.7. POMOC NA RZECZ DZIECI PRZEBYWAJĄCYCH POZA ICH NATURALNYM ŚRODOWISKIEM

 

Priorytet: Pomoc na rzecz dzieci przebywających w placówkach opiekuńczo – wychowawczych i rodzinach zastępczych.

 

Cel strategiczny:

- przeciwdziałanie skutkom patologii rodzinnych z udziałem dzieci.

 

 

Kierunki działania:

- kierowanie dzieci pozbawionych częściowo lub całkowicie opieki rodzicielskiej do placówek opiekuńczo – wychowawczych,

- pomoc dzieciom umieszczonym w placówkach opiekuńczo – wychowawczych
i rodzinach zastępczych w zaaklimatyzowaniu się w nowym środowisku,

- szkolenia dla pracowników socjalnych na temat pracy w systemie rodzinnej opieki zastępczej.

 

Uzasadnienie działania:

Ośrodek Pomocy Społecznej w Rudniku nad Sanem umieszcza dzieci z terenu gminy
i miasta w rodzinach zastępczych i placówkach opiekuńczo – wychowawczych.
W przypadku całkowitej sieroty w pierwszej kolejności poszukuje się dla dziecka rodziny zastępczej, którą najczęściej jest najbliższa rodzina dziecka. W przypadku, gdy rodzice pozbawieni są praw rodzicielskich (częściowo lub całkowicie) OPS kieruje dzieci do placówek opiekuńczo – wychowawczych. Na terenie naszej gminy znajduje się Dom Dziecka „Nasz Dom Dzieciątka Jezus” do którego, w pierwszej kolejności kierowane są dzieci z terenu gminy. Placówka zapewnia całodobową opiekę, wychowuje oraz zaspokaja niezbędne potrzeby bytowe, rozwojowe, w tym emocjonalne, społeczne, religijne a także zapewnia opiekę zdrowotną i wykształcenie.

 

Sposób realizacji:

- pomoc finansowa,

- pomoc rzeczowa,

- doradztwo.

 

Spodziewane efekty:

- samodzielność wychowanków Domu Dziecka po opuszczeniu placówki,

- prawidłowy rozwój wychowanków Domu Dziecka, który ma przyczynić się do usamodzielnienia.

 

Partnerzy:

- Urząd Gminy i Miasta,

- Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie,

- Dom Dziecka „Nasz Dom Dzieciątka Jezus”,

- Policja.

 

Źródła finansowania:

- środki własne gminy,

- sponsoring,

- dotacje celowe.

Termin realizacji:

- praca ciągła.


2.8. ROZBUDOWA I MODERNIZACJA INFRASTRUKTURY POMOCY SPOŁECZNEJ

 

Priorytety:

- dostosowanie istniejącej infrastruktury pomocy społecznej do wykonywania zadań wynikających z ustawy o pomocy społecznej,

- rozbudowa infrastruktury pomocy społecznej usprawniająca pracę i kontakt
z klientem.

 

Cele strategiczne:

- modernizacja istniejącej bazy lokalowej Ośrodka Pomocy Społecznej,

- reorganizacja Ośrodka Pomocy Społecznej mająca na celu usprawnienie pracy Ośrodka Pomocy Społecznej oraz ułatwienie dostępu osobom korzystającym
z pomocy.

 

Kierunki działania:

- utworzenie odpowiednich stanowisk pracy dla pracowników socjalnych i pozostałej kadry OPS przez doposażenie w sprzęt biurowy oraz nowoczesny sprzęt komputerowy z oprogramowaniem.

- dostosowanie obiektów użyteczności publicznej z uwzględnieniem potrzeb osób niepełnosprawnych.

 

Uzasadnienie działania:

Obecna infrastruktura Ośrodka Pomocy Społecznej utrudnia bezpośredni kontakt – jednym z najważniejszych klientów pomocy społecznej – osobom niepełnosprawnym. Budynek i pomieszczenia biurowe wymagają zlikwidowania barier architektonicznych oraz połączenia wszystkich komórek organizacyjnych OPS, zlokalizowanych
w różnych budynkach użyteczności publicznej (pomoc i realizacja świadczeń wynikających z ustawy o pomocy społecznej – w budynku Szkoły Podstawowej nr 2, świadczenia rodzinne w Urzędzie Gminy i Miasta Rudnik nad Sanem). Zmiana organizacji zapewni lepsze wykorzystanie istniejących zasobów, a także usprawni pracę pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej.

 

Spodziewane efekty:

- podniesienie jakości świadczonych usług przez OPS,

- łatwiejszy dostęp dla klientów OPS - u

 

Partnerzy:

- Urząd Gminy i Miasta,

- instytucje i organizacje zajmujące się udzielaniem pomocy społecznej.

 

Źródła finansowania:

- środki własne gminy,

- dotacje celowe,

- środki pochodzące z Europejskiego Funduszu Społecznego.

 

 

Termin realizacji:

- praca ciągła.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zakończenie.

 

Celem Strategii jest wytyczenie działań o charakterze długofalowym polegających na inwestycji w kapitał ludzki, rozwój niezbędnej infrastruktury zapewniającej skuteczną pomoc, edukację, poprawę sytuacji materialnej rodzin, działania na rzecz poprawy rynku zatrudnienia i poprawy przedsiębiorczości. Strategia ma na celu także wypracowanie skutecznego i efektywnego modelu współpracy
z organizacjami i instytucjami działaj
ącymi w obszarze pomocy społecznej oraz rozwoju gospodarczego i społecznego gminy.

W części pierwszej strategii skupiliśmy się na diagnozie problemów społecznych występujących na terenie naszej gminy. Są w niej opisane problemy, których skala na terenie naszej gminy jest największa.

Cześć druga zawiera strategię rozwiązywania problemów społecznych zdiagnozowanych w części pierwszej. Hierarchia celów przedstawia się następująco:

 

Cel główny → priorytety → cele strategiczne → kierunki działania

 

            W ten sposób przedstawiona strategia rozwiązywania problemów daje nam lepszy obraz i pozwala na podjęcie kompleksowych działań, które mamy nadzieję pozwolą na poprawę sytuacji osób i rodzin korzystających z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej. Jednocześnie zdajemy sobie sprawę, że strategia jest tylko narzędziem, które ma za zadanie zoptymalizowanie procesu podejmowania decyzji. 

 

 



[1] Ostatnie dane pochodzące z dnia 30.06.2004 roku opublikowane przez GUS podają liczbę 10110 mieszkańców.

Podmiot udostępniający:
Gmina i Miasto Rudnik nad Sanem
Informację wytworzył:

Informację wprowadził:

Data wytworzenia:
 
Data publikacji:
2005-12-13
Data ostatniej zmiany:
2005-12-13

Ostatnią modyfikację serwisu wykonano 2010-04-26 10:47:34, zmian dokonał(a): Grzegorz Hammer

WCAG 2.0 (Level AA)